W jaki sposób samorządy mogą skorzystać z programu?

Jednostka samorządu terytorialnego, która chce skorzystać z pomocy finansowej przewidzianej w programie, musi przygotować program reorganizacji podległych sobie jednostek ochrony zdrowia. Dokument ten będzie podlegał merytorycznej ocenie Banku Gospodarstwa Krajowego i Narodowego Funduszu Zdrowia pod kątem zasadności przyjętych rozwiązań i ich efektywności ekonomicznej. Następnie jednostka samorządu terytorialnego składa wniosek o objęcie programem wraz z kompletem dokumentów do wojewody właściwego ze względu na siedzibę publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Po pozytywnej ocenie planów restrukturyzacyjnych uzyskanej od BGK i NFZ wojewoda występuje do ministra właściwego do spraw zdrowia z propozycją zawarcia umowy o przekazanie dotacji.

Co powinien Czy są jakieś szczególne zawierać program reorganizacji?

• Zasady i harmonogram zakończenia działalności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej oraz powołania spółki kapitałowej prowadzającej niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, wraz z podanym terminem zakończenia tego procesu,
• Prognozę przychodów możliwych do uzyskania z tytułu udzielania świadczeń zdrowotnych,
• Analizę ekonomiczno-finansową (biznesplan) określającą możliwości i niezbędne warunki dla funkcjonowania spółki kapitałowej
• Sprawozdania finansowe publicznego zakładu opieki zdrowotnej za trzy lata poprzedzające rok, w którym złożono wniosek wraz z raportami i opiniami biegłego rewidenta będących wynikiem badania sprawozdań finansowych,
• Propozycję restrukturyzacji i spłaty zobowiązań jednostki samorządu terytorialnego powstałych w wyniku zakończenia działalności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej.

Niezbędne formularze są do pobrania na stronach Ministerstwa Zdrowia:

• Formularze do wykorzystania przez wnioskodawców o przyznanie dotacji w ramach programu wieloletniego pn. „Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia&rdquo,

• Podpisanie umowy okreslającej zasady współpracy i realizacji zadań w ramach planu B

W jakiej formie udzielona będzie pomoc w spłacie zobowiązań zaciągniętych przez SP ZOZ-y?

Jednostki samorządu terytorialnego, które przejmą zobowiązania przekształcanych SP ZOZ-ów, otrzymają dotację celową z budżetu państwa. Od 1.01.2010 maksymalna wysokość dotacji celowej z budżetu państwa na realizację zadań własnych przez samorządy wynosi 80% wartości danego zadania.

Czy dotacja celowa będzie pokrywała całość zobowiązań SP ZOZ-ów?

Dotacja będzie udzielana na rodzaje zobowiązań wymienione w Uchwale Rady Ministrów. W całości będą pokrywane wszelkie zobowiązania publicznoprawne – np. z tytułu: podatków, składek na ubezpieczenia społeczne, należności celnych. Zobowiązania cywilnoprawne będą pokrywane w części wynikającej z zaciągniętych kredytów bankowych, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, pozostałej do spłaty na dzień 31 grudnia 2008 roku oraz wartości umorzonych w wyniku ugody bądź ugód, odsetek i kapitału zobowiązań.

Kiedy przekształcone SP ZOZ-y otrzymają środki finansowe?

To nie przekształcone SP ZOZ-y otrzymają pomoc finansową, tylko jednostka samorządu terytorialnego, która przejmie zobowiązania SP ZOZ-u, który zakończył działalność. Minister właściwy do spraw zdrowia przekazuje dotację celową jednostce samorządu terytorialnego, która spełniła warunki uczestnictwa w programie - na podstawie umowy - po spełnieniu następujących warunków:

• uzyskaniu zawiadomienia o objęciu programem,
• wykreśleniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z rejestru zakładów opieki zdrowotnej i Krajowego Rejestru Sądowego
• przejęciu zobowiązań samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej przez jednostkę samorządu terytorialnego,
• powołaniu spółki kapitałowej, lub zabezpieczeniu udzielania świadczeń zdrowotnych poprzez przekazanie spółce utworzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego w celu udzielania świadczeń zdrowotnych majątku ruchomego i nieruchomego w sposób określony w programie reorganizacji
  wpisaniu do rejestru zakładów opieki zdrowotnej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej. ,

Czy są jakieś szczególne wymagania, którym ma podlegać ugoda?

Zawarta ugoda musi wiązać strony w taki sposób, że po likwidacji SP ZOZ obowiązek realizacji zapisów ugody będzie spoczywał na jednostce samorządu terytorialnego. Istotne jest, aby nie doszło do sytuacji, w której po likwidacji zakładu opieki zdrowotnej ugoda przestanie obowiązywać. Należy też pamiętać, że faktycznie umorzenie musi nastąpić po likwidacji SP ZOZ, jego beneficjentem musi być jednostka samorządu terytorialnego.

Czy w przypadku negatywnej weryfikacji programu reorganizacji przez wojewodę istnieje możliwość odwołania się od takiej decyzji?

Negatywna decyzja nie wyklucza możliwości ponownego występowania o objęcie programem. Jednostka samorządu terytorialnego powinna poprawić dokumentację związaną z programem reorganizacji i ponownie zwrócić się do wojewody z wnioskiem o objęcie programem.

Czy jednostki samorządu terytorialnego będą musiały rozliczać się z przyznanych dotacji? Jednostki samorządu terytorialnego realizujące program są zobowiązane do przekazywania wojewodzie informacji o sposobie wykorzystania otrzymanych na jego podstawie środków, w terminie do 14 stycznia każdego roku następującego po roku, w którym przyznano dotację.

Czy program „Ratujemy Polskie Szpitale” dotyczy tylko SP ZOZ, które mają w swojej strukturze oddział szpitalny?

Program jest kierowany przede wszystkim do szpitali, ale mogą z niego korzystać wszystkie SP-ZOZ-y prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego, które spełnią wymogi przewidziane w zapisach programu.

Czy szpital znajdujące się obecnie w likwidacji, będzie mógł również skorzystać z programu?

Po spełnieniu wszystkich wymogów przewidzianych w programie, samorządy mające SP-ZOZ w stanie likwidacji mogą uczestniczyć na równych zasadach z innymi, rozpoczynającymi ten proces. Istotne jest, żeby zakończenie działalności przez SP-ZOZ i wykreślenie z rejestrów nastąpiło nie później niż 31 grudnia 2011 r. (po tej dacie nie będzie możliwe przekazanie środków przez Ministra Zdrowia).

Czy po przekształceniu trzeba zwracać środki uzyskane z Regionalnego Programu Operacyjnego?

Zgodnie ze stanowiskiem Ministra Rozwoju Regionalnego zasada trwałości projektów finansowanych ze środków pochodzących z UE na rozwój i inwestycje, realizowanych dotychczas (bądź planowanych do realizacji) przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, które w najbliższym czasie mogą być zlikwidowane, a w ich miejsce powstaną spółki handlowe (utworzone przez jednostki samorządu terytorialnego), które będą prowadziły niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, nie zostanie naruszona jeżeli: • majątek wytworzony z udziałem środków unijnych (infrastruktura wybudowana lub zakupiona w ramach projektu) będzie faktycznie wykorzystywany przez NZOZ w takim samym celu jak przez SPZOZ (czyli udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych), • majątek, w oparciu o który NZOZ będzie wykonywał świadczenia, będzie nadal de facto majątkiem jednostki samorządu terytorialnego (za pośrednictwem kontrolowanej spółki, tj. ww. jednostka będzie posiadała 100% akcji albo udziałów w takiej spółce), • zachowana zostanie pełna kontrola jednostki samorządu terytorialnego nad spółką prowadzącą NZOZ (100 % udziałów lub akcji). Reasumując, należy podkreślić, iż w okresie 5 lat • od dnia podpisania umowy o dofinansowanie/wydania decyzji o dofinansowaniu, w odniesieniu do perspektywy 2004-2006, • od zakończenia realizacji projektu, w odniesieniu do perspektywy 2007-2013, jednostki samorządu terytorialnego nie będą mogły zbywać udziałów albo akcji w spółkach prowadzących niepubliczne zakłady opieki zdrowotne.

Czy przystąpienie do programu „Ratujemy polskie szpitale” jest obowiązkowe?

Udział jednostek samorządu terytorialnego w programie jest dobrowolny. Program ma na celu udzielenie wsparcia samorządom w działaniach na rzecz reformy systemu ochrony zdrowia, a przede wszystkim w podjęciu przez nie trudu zmiany form samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w spółki prawa handlowego.

Nasz powiat jest bardzo zadłużony, po przejęciu zobowiązań szpitala samorząd przekroczy 60% próg zadłużenia w stosunku do przychodów. Czy możemy skorzystać z programu?

Przekroczenie tego progu nie wyklucza samorządu z uczestnictwa w programie. Należy również pamiętać, że jeśli samorząd realizuje program naprawczy, to przekroczenie 60% zadłużenia nie jest równoznaczne z wprowadzeniem zarządu komisarycznego. Ten problem jest uregulowany w odrębnych przepisach (m. in. ustawa o finansach publicznych). Ocena sytuacji finansowej jednostki samorządu jest dokonywana przez Regionalne Izby Obrachunkowe, które będą rozpatrywać każdy przypadek indywidualnie. Czasowe przekroczenie progu zadłużenia powstałe w wyniku przejęcia zobowiązań w trakcie roku budżetowego może jedynie skutkować brakiem możliwości zaciągania nowych zobowiązań (które wymagają opinii RIO).

Na jakie cele można wydać dotacje przekazane w ramach poszczególnych instrumentów wsparcia?

Dotacja powinna zostać wykorzystana na cele przewidziane programem – muszą być one związane z ochroną zdrowia.

Czy szpital, który nie miał przeprowadzonego badania bilansu przez biegłego rewidenta przez trzy poprzednie lata będzie mógł wejść w program?

Istnieje możliwość przeprowadzenia badania bilansu przez biegłego rewidenta trzy lata wstecz. Jest to wymóg konieczny dla wejścia w program. Jeśli likwidacja następuje w roku 2009 należy przedstawić badanie bilansu za lata 2006-2008.

Czy można utworzyć spółkę, w której udziały posiadają samorządy szczebla powiatowego i gminnego?

Program, ani inne obowiązujące przepisy, nie wykluczają takiej możliwości.

Czy pożyczki od organu założycielskiego dla szpitala będą podlegać dotacji?

Program nie zakłada takiej możliwości. Należy pamiętać, że w momencie likwidacji SPZOZ następuje połączenie dłużnika (SPZOZ) i wierzyciela (JST) i zobowiązanie przestaje istnieć.

Czy do NZOZ-u należy wnieść cały majątek używany wcześniej przez SPZOZ? Czy może funkcjonować w budynkach użyczonych przez samorząd?

Program nie przesądza o formie przekazania majątku do spółki prowadzącej NZOZ. Może on również korzystać z budynków na podstawie użyczenia, lub dzierżawy.

1. Czy dotacja celowa w całości będzie pokrywała kredyt długoterminowy zaciągnięty przez ZOZ a poręczony przez organ założycielski? 2. Czy po przekształceniu ZOZ-u kredyt będzie obciążał organ założycielski tzn. będzie go spłacał w/w organ?

Dotację na spłatę kredytów otrzyma organ założycielski, po przejęciu zadłużenia SPZOZ. Jeżeli kredyt został zaciągnięty na mocy ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, to samorząd otrzyma dotację w wysokości zobowiązania kredytowego istniejącego na dzień 31 grudnia 2008. Jeśli samorząd przejmie zadłużenie cywilnoprawne SPZOZ i uzyska w ramach ugody z wierzycielami umorzenie części zobowiązań, to otrzyma od Ministra Zdrowia dotację w wysokości umorzonych zobowiązań.

Czy w przypadku kredytów bankowych zaciągniętych przez SP ZOZ organ założycielski otrzyma dotację w pełnej ich wysokości.

Organ założycielski otrzyma dotację do kredytów bankowych od Ministerstwa Zdrowia w dwóch przypadkach:

1. jeśli organ założycielski przejmie kredyty bankowe zaciągnięte przez SPZOZ na restrukturyzację na mocy ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Maksymalna wysokość przejętych kredytów, a co za tym idzie dotacji, to wysokość zobowiązania wobec banku na dzień 31 grudnia 2008. Przykład: SPZOZ spłacał kredyt zaciągnięty na restrukturyzację na mocy ustawy o restrukturyzacji w bankach komercyjnych. Na dzień 31 grudnia 2008 pozostało do spłaty 250 tys. PLN, w związku z czym dotacja dla samorządu będzie wynosić właśnie 250 tys. PLN.

2. jeśli organ założycielski, po przejęciu kredytów SPZOZ zaciągniętych w banku (bankach) zawrze z bankiem ugodę. Maksymalna wysokość dotacji to równowartość kwoty wynikającej z zawartej ugody. Przykład: SPZOZ zaciągnął kredyt w dwóch bankach komercyjnych na łączną wysokość 1 mln. PLN. Zadłużenie zostało przejęte przez organ założycielski. W jednym banku zawarto ugodę umarzającą 50 tys. PLN kredytu, a w drugim 100 tys. PLN. Wysokość dotacji od Ministerstwa Zdrowia będzie wynosić 150 tys. PLN.

Czy pożyczka restrukturyzacyjna zaciągnięta w Banku Gospodarstwa Krajowego, w części pozostałej po umorzeniu 70% będzie podlegać pomocy w spłacie? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? W jakiej wysokości zostanie udzielona pomoc na spłatę kredytu komercyjnego, zaciągniętego na podstawie ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji spzoz ?

Odpowiedź: Zgodnie z zapisami programu pomoc w spłacie kredytów będzie przekazana, jeśli organ założycielski przejmie kredyty bankowe zaciągnięte przez SPZOZ na restrukturyzację (na mocy ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej). Maksymalna wysokość przejętych kredytów, a co za tym idzie dotacji, to wysokość zobowiązania wobec banku na dzień 31 grudnia 2008.
Przykład: SPZOZ spłacał kredyt zaciągnięty na restrukturyzację na mocy ustawy o restrukturyzacji w bankach komercyjnych. Na dzień 31 grudnia 2008 pozostało do spłaty 250 tys. PLN, w związku z czym dotacja dla samorządu będzie wynosić właśnie 250 tys. PLN.
Pożyczka z Banku Gospodarstwa Krajowego nie jest kredytem.

Czy spółka musi być w 100% samorządowa, czy mogą w niej uczestniczyć również gminy? Co w przypadku konieczności znalezienia udziałowca strategicznego, w celu spełnienia wymogów rozporządzenia z 2006 roku?

Zgodnie z zapisami programu wszystkie udziały (lub akcje) tworzonej spółki prowadzącej NZOZ muszą należeć do jednostek samorządu terytorialnego. Program nie ogranicza liczby jednostek samorządu terytorialnego, które znajdą się w posiadaniu udziałów (akcji). Jeżeli warunek posiadania 100% udziałów (akcji) przez jednostki samorządu zostanie spełniony w momencie przekształcenia nie będzie to miało wpływu na sposób realizacji programu i otrzymanie dotacji przez samorząd.

Co się dzieje ze związkami zawodowymi działającymi w SP ZOZ po przekształceniu?

Przekształcenie na mocy obowiązujących przepisów odbywa się poprzez likwidację SPZOZ. Sytuacja organizacji związkowych w przypadku likwidacji pracodawcy wynika z przepisów ustawy o związkach zawodowych. Istotna w tym zakresie jest również struktura organizacji związkowej i jej statut. Jeżeli mamy do czynienia z zakładową organizacją związkową będzie ona podlegała likwidacji. Inną sytuację możemy mieć w przypadku organizacji ponadzakładowej. W niektórych sytuacjach możemy mieć do czynienia z sytuacją, w której przy likwidacji zakładu związki zawodowe działające w zakładzie będą wykreślone z rejestru, Natomiast przy tworzeniu nowego pracodawcy (NZOZ) mogą być na nowo tworzone na zasadach ogólnych (minimum 10 pracowników).

Co będzie działo się z załogą przy przekształceniu - przejmowana jest automatycznie przez nową strukturę? można dokonać redukcji kadrowej, albo płacowej? Jak to się ma do zwolnień grupowych? Czy konieczne będą odprawy?

Program nie określa sposobu w jaki likwidowany sp zoz dokonać miałby „przekazania” pracowników do nowopowstałego zakładu opieki zdrowotnej działającego w formie spółki. Obowiązujące przepisy prawa (Kodeks Pracy) dopuszczają możliwość dwutorowego postępowania:
1. wypowiedzenie umów o pracę wszystkim pracownikom, a następnie dokonanie likwidacji dotychczasowego pracodawcy, co skutkować będzie brakiem konieczności stasowania przez nowo powoływany podmiot art. 231 ¬ k.p.
2. likwidację pracodawcy bez wypowiadania umów o pracę pracownikom i powołanie w jego miejsce nowego pracodawcy przejmującego pracowników w trybie art. 231 k.p.

W przypadku wyboru pierwszego rozwiązania nowy pracodawca nie będzie zobowiązany do stosowania art. 231 k.p., gdyż przepis ten ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy w momencie przejęcia w całości lub części zakładu pracy w znaczeniu przedmiotowym przez innego pracodawcę, dany stosunek pracy nadal trwa. Do przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę nie dochodzi, jeżeli w momencie przejęcia zakładu pracy stosunek pracy został już wcześniej rozwiązany (wyr. SN z 01.10.1997 r., I PKN 296/97, OSN 1998/14/422). W przypadku wyboru drugiego rozwiązania do nowego pracodawcy znajdą zastosowanie wszystkie uregulowania art. 231 k.p., nawet w przypadku gdy dojdzie do faktycznej likwidacji pierwotnego pracodawcy (w tym wypadku sp zoz). Likwidacja pracodawcy nie jest bowiem zdarzeniem powodującym wygaśnięcie umowy o pracę. Zakończenie stosunku pracy również w przypadku likwidacji dotychczasowego pracodawcy wymaga rozwiązania umowy o pracę w sposób przewidziany prawem.

Jeżeli nie znaleźli Państwo odpowiedzi w „Pytaniach i odpowiedziach” lub mają Państwo dodatkowe pytania, proszę je przesłać na adres: ekspert@ratujemypolskieszpitale.pl.